Anasayfa / Etiket Arşivi: türk edebiyatı

Etiket Arşivi: türk edebiyatı

Leblebi Tozu Yediren, Gazoz İçtiren Öyküler: Mahir Ünsal Eriş

mahir-unsal-eris

Meddah öykücülüğü diyebileceğimiz bir tür ile modern öykünün kapılarını 19. yüzyılın sonlarında zorlayan bu coğrafyanın çocukları, 21. yüzyılın hemen başında özgün bir öykü dünyası yaratmayı başarabildi. Bu süreç, Türk edebiyatında modern öykü denemelerinin ilk temsilcileri Aziz Efendi, Samipaşazâde Sezâi ve Ahmet Mithat’tan günümüzün genç öykü yazarlarına, yüzlerce sanatçı sayesinde yaşandı. ...

Devamı »

Melih Cevdet’in “Garip”i (I)

melih-cevdet-anday

Edebiyat tarihçileri ve eleştirmenleri tarafından epeyce şey yazıldı; Türkçe şiirin esaslı damarlarından olan “Garip akımı”yla ilgili. Gerek akımın sahneye çıktığı başlangıç evresinde (1937-1941) gerekse sonraki dönemlerde yapılan yorumlara “yeni yorumları” eklemek hakikaten zor. Zira böylesi bir işe girişecek kişinin karşısına “Garip şiirinin kendisinden çok” bu şiir hakkında yapılmış yorumlar silsilesi ...

Devamı »

Sevgi Soysal Üzerine

sevgi-soysal

12 Mart, Sevgi Soysal’ın hayatında ve edebiyatında dönüm noktasıdır. Tutkulu Perçem ve Tante Rosa’nın yazarı ile Şafak’ın yazarı arasında epey fark vardır. Sudan nedenlerle girdiği cezaevinden “gerçek hayat sahneleri” biriktirerek çıkmıştır Soysal. Konuları ve karakterleri gittikçe politikleşmiştir. Ama bu, onda bir devrimci ajitasyon itkisine yol açmamıştır. Eleştirel mesafesini bir algı ...

Devamı »

Tek Beden Pek Sanat

bedri-rahmi-eyuboglu-resimleri

Kabul edilmeli ki bir sanat dalında kült sayılabilecek ürünler vermek büyük bir lütuf. Dünyaya sanatçı gözüyle bakabilmek -bunun büyük bir ceza olduğunu düşünenler de yok değil-  bir insanın genlerine yerleştirilmiş en büyük armağan. Böyle insanların dünyayı nasıl algıladıkları ve bunu insanı hazzın doruklarında dolaştıran ürünlere ne ölçüde dönüştürdükleri malum. Farklı ...

Devamı »

“Bir Gün Elbette Orhan Pamuk’u Seveceksiniz (Orhan Pamuk’u Seviniz)”

orhan-pamuk

Bu gözler neler gördü Orhan Pamuk’la ilgili, bu kulaklar neler işitti. Bir canlı yayında “Burada Orhan Pamuk’un infazı var infazı,” diye bağıran çatlak profesörler mi? Benzer bir üslup ve öfke ile gazete manşetlerinden olmadık laflar edenler mi? Sanki dil insanların uzun yaşamı içinde olumsal bir şekilde oluşmuş bir şey değil ...

Devamı »

Kuşbakışı Aylak Adam ve Anayurt Oteli

aylak-adam_anayurt-oteli_yusuf-atilgan

Aylak Adam “Mektubumu “senin” diye bitirmeyi düşünüyor muyum? Hayır, bundan daha yanlış bir şey olamaz. Hayır, sonsuza dek kendime zincirlendim, neysem oyum ve bununla yaşamak zorundayım.” (Kafka, Felice’ye Mektuplar) Aylak adam biraz da benim. Böyle hissettiğim anlar oluyor. Ama bu sadece metinle aramdaki olabildiğince kişisel serüvene işaret etmekten başka neye ...

Devamı »

Attilâ İlhan’ın Memleket Sorunu Tahlili ve Çözümü: Kurtlar Sofrası (1963)

attila-ilhan

Günümüz bireysel edebiyat yöneliminin aksine Türkiye’de 1940’lardan itibaren var olan bir akım olarak toplumsal gerçekçilik ışığında Attilâ İlhan 1954 Mayıs’ında kaleme almaya başlayıp, 1961 Eylül’ünde bitirdiği ve 1963’te yayımladığı kurgu romanı Kurtlar Sofrası’dır. Bu eser her ne kadar yazılmaya başlandığı dönemin sorunlarını ve edebî akımını yansıtsa da basılış tarihi dolayısıyla ...

Devamı »

Barışın Öyküsü (2014 Öykü Yıllığı Üzerine)

2014-oyku-yilligi-sanatlog.com

Bu yıl da korktuğum başıma gelmemiş ama gelecek yıl için Kemal Gündüzalp’in bana kötü bir haberi varmış. Korktuğum bu kez başıma geliyor, “2014 Öykü Yıllığı – Öykü Yağmuru 3” (1) ile yıllık hazırlamayı bırakıyormuş. 2012 ve 2013 (2, 3, 4) yıllıklarından sonra yayımladığı bu yıllık sonuncusu olacakmış. Gerekçelerini sunu bölümünde ...

Devamı »

Karşılaştırmalı Yaşam Taslakları, Yarışmak ve Kazanmak

Vincent_van_Gogh_(1853-1890)_-_Wheat_Field_with_Crows_(1890)

Günümüz dünyasını bir çırpıda anlatmak istesek hangi sözcüğü seçmeliyiz? En yaygın kullanılan olmasa ve tüm olup bitenleri açıklamasa da, en azından çok önemli bir ipucu veren, herkesin bildiği tek bir sözcük bulabilir miyiz? Tüm karmaşıklığı, bilinçli veya amaçsız eklenen sayısız kavramı eleyebilirsek sanırım tek bir sözcük kalacaktır. Rekabet. …. Günümüzde ...

Devamı »

İpekli Mendil’den Kâğıt Mendil’e

ipekli-mendil-oyku-kitabi

Yaşam sürprizlerle doludur. Nerede, ne zaman, ne olacağını bilemezsiniz. Öyküler de, bu bilinmezliğin sağladığı zenginliğin en ince ayrıntılarını yansıtırlar. “Öykümüzde Nesneler, Karakterler, Mekânlar ve Daha Fazlası” açıklamasıyla yayımlanan “İpekli Mendil” (1) kitabını duyduğumda aklımdan ilk geçen “Ne olağanüstü, ne değerli bir kaynak olmuştur öykümüzün tarihine açılan bu kapı” düşüncesi oldu. ...

Devamı »

Yaşar Kemal: İnsan Olmanın Büyük Ustası

yasar_kemal

İçimde uzaktaki babamı yeniden yitiriyormuşum gibi bir acı vardı. Acıya alışılmıyor. Oldukça erken karşılaştığım bu acıyla başa çıkmayı öğrenmem de kolay olmadı. Her yeni acı artık geçmişte kaldığı sanılan eski acıları yeniden dağlıyor. İnsanın yaşam karşısındaki ilk gerçek sınavı belki de ölüm acısıyla tanıştığı gündür. Bildikleri, öğrendikleri, yaşama dair ne ...

Devamı »

Öykünün Öyküsü (2013 Öykü Yıllığı Üzerine)

sanat-kultur-edebiyat-sinema-sanatlog.com

Kemal Gündüzalp öykü yıllıklarını sürdürmezse diye epey korkmuştum. 2013 Öykü Yıllığı’nı görünce çok sevindim. (1) Üstelik, böylece yine bedavacılık yapabilecektim. Kitaplar, dergiler, öyküler arasında yapılan yolculukların sonuçlarını elimde tuttuğum bir kitapta görüp aylar sürebilecek araştırmalara gerek kalmadan gökyüzündeki yıldızlar gibi değişik parlaklıktaki ışıltılarıyla yıla yayılan öykülerle ilgili çok değerli bilgilere ...

Devamı »

Bir Kara Kitap Güzellemesi: Ya İçindesindir Romanın ya da Dışında

Orhan_Pamuk

“Günlük yaşamdaki basit bir olay, kurmacanın dünyasına girildiği andan başlayarak çok karmaşık bir nitelik kazanabilir.”[1] Aslında bu söz Kara Kitap’la ilgili çoğu şeyi daha kabul edilebilir kılıyor. Ne ki, Pamuk eserinde buna benzer bir önermeyi çok daha önceden paylaşmış bile: “Her hayat benzersizdir. Her hikâye bir eşi olmadığı için hikâyedir.” ...

Devamı »

21. Yüzyılın Yükselen Sesi: Öykü (2012 Öykü Yıllığı Üzerine)

edebiyat-dergileri

Yazmak, nereye gideceğini bilmeden çıktığın olmayan bir yolda, hedefine ulaşabilmek ve güzel bir yolculuk yapabilmek için yaşanan olağanüstü ve sonu belirsiz bir serüvendir. Bu tanım yaşamı da anlatmıyor mu? Belirsizlikler içinde dünyaya gelip, hele Türkiye gibi bilgi düşmanlığının ödüllendirildiği bir yerde doğduysak geleceği tahmin bile edemeden yaşayıp günün birinde geçmişimizi ...

Devamı »