Anasayfa / Etiket Arşivi: film noir

Etiket Arşivi: film noir

We Were Strangers (1949, John Huston)

john-huston-filmleri-sanatlog

John Huston’ın 1940’lı yıllarda çektiği kara filmlerden biridir We Were Strangers (1949). Huston mücadeleci, kararlı, yazgısını avcunun içine almak arzusundaki serüven ruhlu portreler çizmiştir. Sinemasını tek sözcük özetleyebilir düşüncesindeyim: mücadele. We Were Strangers da kuşkusuz böyle bir filmdir. Bu kez mücadele alanı Küba dolayları. Artık tesadüf müdür, bilinçaltından süzülüp gelen ...

Devamı »

Dark City (1998, Alex Proyas)

dark-city-1998-film-analizi-sanatlog-com

Karanlık Sehir’de Hakikati Aramak Baştan söyleyelim: Karanlık Şehir (Dark City), sinema tarihinde fazla miktarda rastlayamayacağımız nadirattan. Kelimenin tam manâsıyla gizli bir hazine. Bu tespiti yalnızca filmin yeterince tanınmamasına dayanarak değil, tersine, meşhur meçhullüğüne vurgu için ifade ediyorum. Alex Proyas imzalı ve 1998 tarihli Karanlık Şehir, örtmeye çalışmaksızın kullanmaktan çekinmediği onca ...

Devamı »

Ta kokkina fanaria (1963, Vasilis Georgiadis)

ta-kokkina-fanaria-1963

Yunan yönetmen Vasilis Georgiadis’in 1963 yılında çektiği mükemmel bir melodram Ta kokkina fanaria (Kırmızı Fener). Kara film tarzında kotarılmış bir mücevherdir de denebilir. Bu filmi de kara filmlere duyduğum derin sevgiden ötürü keşfettim diyebilirim. Uzun süredir 50’li ve 60’lı yıllardan yaptığım kazı çalışmaları yine parlak bir sonuç verdi; çünkü enfes ...

Devamı »

Sunset Blvd. (1950, Billy Wilder)

sunset-bulvari-filmi-billy-wilder-sanatlog-com-sinema

Sunset Boulevard (1950, Sunset Bulvarı) şaşaalı Hollywood endüstrisinin acımasız iç yüzünü ve sesli döneme geçişle sönüp giden yıldızların kaybolan şöhretlerini, trajik düşüşlerini göstermekle kalmayıp aynı zamanda narsist bir eski yıldızın hayata, yarattığı sahte benlikle ve egolarıyla tutunmaya çalışmasını anlatmaktadır. Film her zaman havuzlu bir evi olmasını isteyen genç senarist Joe ...

Devamı »

Blowup (1966, Michelangelo Antonioni)

blowup-antonioni-1966_sanatlog-com

Julio Cortazar’ın bir öyküsünden uyarlanan Blowup (1966, Michelangelo Antonioni) filmi kendisine gelene dek dünya sinemasında birçok açıdan pratize edilegelmiş polisiye standardizasyonunun reddidir. Birçok tür gibi polisiye filmler ve dedektiflik filmleri de Hollywood sinemasına aittir. Film noir elementleri ise süreç içerisinde dönüştürülmüş olsa da asal ögelerini günümüze değin korumuştur. Noir figürleri ...

Devamı »

Young Man With a Horn (1950, Michael Curtiz)

young-man-with-a-horn-1950

Janr sinemasında uzmanlaşmış Michael Curtiz’in 1950 yılında yönettiği, başrollerinde Kirk Douglas, Lauren Bacall ve Doris Day’in yer aldığı muhteşem bir kara filmdir Young Man With a Horn (1950, Michael Curtiz). Hollywood sineması keşfedilmeyi bekleyen irili ufaklı birçok filmle doludur. Sıklıkla küçümsenen ve karşısına Avrupa sinemasının konulduğu Amerikan sineması janrların doğduğu ...

Devamı »

No Country for Old Men’de Orson Welles’in Gölgesi

no-country-for-old-men-coen-biraderler_sanatlog-com

Western-noir No Country for Old Men’de (2007, İhtiyarlara Yer Yok) Woody Harrelson’ın canlandırdığı arabulucu Carson Wells tiplemesi, Orson Welles’in sorunsallaştırıldığı bir dekor-karakterdir ve varlığı doğrudan film noir anlatıları ve onun bir tabu mahiyetindeki yönetmen konumuyla ilgilidir. İlginç olan, Coen Kardeşler’in Carson’ı ya da Orson Welles’i soğukkanlı katil Anton’a (Javier Bardem) ...

Devamı »

Yılmaz Güney’in Gangster Filmleri

vurguncular_1971_yilmaz-guney

Yılmaz Güney, kariyerinin başından itibaren ‘yalnız adam mitosu’nun altını çizmiştir. Sadistik gangster filmlerinden (Yılmaz Atadeniz’in çektiği Çirkin Kral Affetmez ya da Güney Ölüm Saçıyor; kendi yönettiği Canlı Hedef, At Avrat Silah; Mehmet Aslan’ın Çifte Tabancalı Kabadayı’sı) üst düzey gangster filmlerine (kendi yönettiği Umutsuzlar ya da Lütfi Akad’ın Kurbanlık Katil’i), Anadolu ...

Devamı »

Casino (1995, Martin Scorsese)

casino-filmi_martin-scorsese

Kısa Bir Scorsese Tanımlaması “Sanırım, bir filmde veya öyküde, kişinin neyi yanlış yaptığını ve o yanlış yüzünden başına neler geldiğini görerek daha iyi öğreniyorum.” (Scorsese) Suç psikopatolojisini, karanlık sokakları farklı öykülerde sürekli işleyen Scorsese, Amerikan rüyasının parametrelerini sürekli araştıran bir yönetmendi; en azından Casino’ya (1995) değin. Bu tarihten itibaren, yani ...

Devamı »

Strange Days (1995, Kathryn Bigelow)

strange-days-1995-sanatlog.com

Bir ‘Kadın’ Yönetmenin Gözüyle Kadın: Faith Justin & Kara Filmlerde ‘Renk’ Sorunsalı “Siyah azınlık, Amerika’nın ekonomik atılımını izlemiş, onunla bütünleşmiştir. Bugün onun da zenginleri, hatta yeni zenginleri; üniversiteleri, müzisyenleri, şairleri, yazarları, kiliseleri vardır. Ama gerçek eşitliği yakalayamamıştır.” (Fernand Braudel, Uygarlıkların Grameri) (1) Irak coğrafyasını merkez noktası yapan ırkçı The Hurt ...

Devamı »

Out of the Past’a Göre Kadınlar

kirk-douglas-robert-mitchum-and-jane-greer-in-out-of-the-past

Out of the Past’taki (Maziden Gelen) şu cümle film noir’ın da, femme fatale arketipinin de özeti sayılabilir: “Bütün kadınlar birer harikadır; çünkü bütün erkekleri oldukları gibi gösterirler.” Kara filmler de bir anlamda erkeklere ayna tutan kadınlar hakkındadır. Out of the Past melankolik, fatalist kanaldan yürüyen filmdir ve şu çeşit romantik, ...

Devamı »

Kumarbaz Bob (1956, Jean-Pierre Melville)

hakan-bilge-sinema-yazilari

Giriş French-noir Kumarbaz Bob (1956, Bob le flambeur), Jean-Pierre Melville’in Fransız caddelerine vizör tuttuğu, yarı-belgeselci stiliyle Jules Dassin’in Çıplak Şehir (1948, The Naked City) ve John Huston’ın Asfalt Ormanı (1950, The Asphalt Jungle) adlı heist filmiyle akrabalığı belirgin olan bir kara anlatıdır. Kameranın setlerden sokağa çıktığı, gösterişli dekorların yerini doğal ...

Devamı »

Yaralı Kurt (1972, Ömer Lütfi Akad)

yarali-kurt-film-analizi

Yeşilçam Gangsterinin Kaderi “Beni öldürmeyen şey güçlendirir.” (Nietzsche) Giriş Selim İleri’nin İngiliz romancı Graham Green’in A Gun for Sale (Kiralık Silah) isimli anlatısından uyarladığı ve Ömer Lütfi Akad’ın yönettiği, başrolünde ise Cüneyt Arkın’ın yer aldığı Yaralı Kurt (1972) Yeşilçam’da genellikle sadistik ve içeriksiz erkek öyküleri anlatan ve bugün çoğu unutulmuş ...

Devamı »

Double Indemnity (1944, Billy Wilder) – 3. Bölüm

double-indemnity-poster

Yazı dizisinin diğer bölümlerini okumak için tıklayınız: 1. bölüm ve 2. bölüm. Kapitalist Sistemin Hırslı Servet Düşkünleri Çifte Tazminat, Amerikan Rüyası (American Dream) odaklı filmlere örnek mahiyetindedir. Film noir öykülerinde dikey hareketlilik panoraması çoğunlukla pesimist bir çıkışsızlığı imlemekle birlikte servete kavuşan bireylerin sorunlarını geride bırakmaları her zaman söz konusu değildir. ...

Devamı »

Double Indemnity (1944, Billy Wilder) – 1. Bölüm

double-indemnity-poster

Yazı dizisinin diğer bölümlerini okumak için tıklayınız: 2. bölüm ve 3. bölüm. Giriş Çifte Tazminat (1944, Double Indemnity) 40’lı yılların baskılanmış Hollywood film mekanizması içinde tabu ve gelenekselleşmiş olana karşı-tutumuyla bir sanatsal isyanı temsil eder. Kapitalist sistemin çarkındaki açgözlü figürleri takip ederek ahlaki bakış açısını Barton Keyes karakterinde cisimleştirir. Erdemli ...

Devamı »